Bir
kentti gezmeye değer bulduran şey nedir biliyor musunuz duygularınızı
beslemektir derim.
Çünkü
farklı bir coğrafyada sezgilerinizi anlayan kentsel bir kurgudan ilham alır
keşif tutukusu.Tuhaftır ki bazen
kendinizi daha iyi anlyabilmek için en uzağa gitmeniz gerekebilir.Bu durum bana
yanlız kalmak isteyen insanları daha iyi anlamamı sağlıyor.Bazen bulunduğun
ortamı terketmek insana fgerçeği bile daha doğru görmesini sağlayabilir.en
uzağa yaklaştıkça kendinizi daha iyi algılamanızı sağlayabilir.Ben de bu yüzden
kendime uzak bir rota seçtim.Ancak seçtiğim rotanın hakkında çok şey söylenmiş popüler bir yer
olmasına özellikle dikkat ettim..Son zamanlarda oldukça rağbet gören bir
destinasyon olan Orta Avrupa parkurunu hiç tereddüt etmeden tercih ettim.Ve bu
rotanın da en başına tabiki Viyana yı koydum
Ancak
öyle basit bir seçim olmadı tabiki bu.Bir defa gideceğim yer zarif ve asil
olmalıydı
Değerli
gezginler; sizlere bu yazımda Viyananın tüm güzelliklerinden bahsetmeye
çalışacağım.Şunu baştan ifade etmek istiyorum ki İhtişam ve asaletin
sıfatının çok yakıştığı bir kent olarak
Viyana Orta Avrupa içinde çok farklı bir
duruşa sahip seçkin bir kent..Özellikle
mimarisi ön plana çıkan Viyanada bir kentte aradığınız herşeyi bulmanız
mümkün.Şık müzeler ve alışveriş merkezleri ve tarihi binalarla adeta geçmişte
bir yolculuğa çıkıyorsunuz. Kısacası bu
kentte sıkılmanız mümkün değil. Bende bir rehber gözüyle Viyana hakkındaki
izlenimlerimi uygulanabilir bir programa dönüştürerek siz seyahatseverler adına
kaleme alırken büyük keyif aldım.Ve de elimden geldiğince de önem ve popülerlik
kıstasına göre kurgu üretmeye çalıştım. Bireysel gezginleri de unutmadım ,
onlar için de travmay ve yürüyüş
parkurlarının bol olduğu bir çok rotadan bahsetmeye çalıştım Umarım hoşunuza gider.
İşte size bu kenti daha yakından
tanımanıza olanak sağlıyabilecek bir kaç önemli tiyo ile başlayalım.Ardından da
önemli başlıkları teker teker işlemeye çalışalım.
İşte
başlıyoruuuz!! İlk durak kent merkezi ; MuseumQuartier!!..
İyi Bir Başlangıç İçin
Eğer kente iyi bir başlangıç yapmak istiyorsanız
kuşkusuz bunun için en iyi seçimlerden birisi müzelerden yola çıkmak
olmalı.Müzeler konusunda önünüzde oldukça zengin bir seçeneğe sahip olduğunuzu
belirtmeliyim.Eğer U-Bahn isimli metro kullanacaksanız MuseumQuartier
istasyonunda indiğinizde kendinizi tam olarak müzelerin topluca bulunduğu bir
meydanda bulacaksınız.Bu alana MuseumQuartier adı verilmiştir.Dilerseniz bu
meydanı biraz yakından tanıyalım
MuseumsQuartier: müze severlerin bayılacağı ve
eminim ki kendini kaybedeceği bir yer. Bünyesinde sanatın her çeşidiyle ilgili
bir şeyler bulabileceğiniz 11 farklı bina/enstitü/müze mevcut. Ayrıca
bahçesinde oturup dinlenmek, bir şeyler içmek için güzel kafeler de var.
Teknoloji/bilim müzeleri hariç çok fazla müzesever
biri değilimdir. Burada beni, bahçesinde
sağlı sollu konumlandırılmış iki müze etkiledi. Biri heybetiyle, diğeri de
sadeliğiyle.
MuseumsQuartier‘in bahçesinde siyah kütlesiyle
yükselen Mumok, Orta Avrupa’nın
en büyük Modern Sanatlar Müzesidir.
Heeresgeschichtliches Museum: Türkçe adıyla Arsenal Müzesi, 16. ve 20. yüzyıl ile ilgili savaş
araç ve gereçlerini barındıran bir müze. Ayrıca müze, Avrupa’daki en büyük
Osmanlı savaş malzemesi kolleksiyonuna da sahip
Bu da aynı
bahçenin diğer köşesinde yer alan, Mumok’un aksine beyaz kütlesiyle dikkat
çeken Leopold Müzesine mutlaka vakit ayırın.Çünkü müzeler deyince de
Leopold Müzesi ön plana çıkanlardan birisi olduğunu özellikle belirtmek
istiyorum.
Leopold Müzesi :Müzeler merkezinde bulunan Leopold Müzesi 2001
yılında Rudolf ve Elisabeth Leopold’un, koleksiyonlarını bağışlamasıyla
kurulmuş. En önemli özelliği dünyanın en büyük Egon Schiele ve Gustaw Klimt
koleksiyonuna sahip olması. Kent, Jugendstil sanat akımının etkisi altında
birbirinden görkemli binalarla süslü ancak Frederik Hundertwasser
bu kente sıradışı çizgiler kazandırmayı başarmış.
Eğer Vaktiniz varsa ve
Kenti kuşbakışı izlemek isterseniz
Prater Park doru adres. Burada, Avrupa’nın en eski dönme dolaplarından biri
var. İmparator I. Franz Joseph’in tahta çıkışının 50.yılı dolayısıyla
yaptırılan dönme dolabın tepesinden şehrin saraylarını ve görkemli yapılarını
panoramik olarak izleyebilirsiniz. Viyana’nın biraz dışındaki
Heuriger bölgesi geleneksel Viyana’yı yaşamak isteyenler için ideal. Viyana
Kuşatmaları sırasında Türkler ve daha sonra da Napolyon tarafından yıkılmış
olan bu yer, kendi sarabını üreten restoranlarla dolu.Viyana geniş bağlarla
çevrili bir kent olduğunda şarap evleri de bir gelenek halini almış.
Yüreyerek
Viyana Gezisi:
Travmayla kenti panoramik olarak görebilirsiniz fakat
keşfetmenin en iyi yolu geziyi yürüyerek sürdürmek.Yürüyüşe başlamak için se en
iyi tercih kent merkezinden yola çıkmak olmalı.Ben yine size MuseumQuartier
istasyonuna kadar metroyla gelmenizi ve burdan sonraki aşamayı yürüyerek devam
ettirmenizi öneriyorum.
National Historic Museum (Doğa Tarihi Müzesi www.nhm-wien.ac at) özellikle rengarenk doğal taşlara meraklılarının, maden,jeoloji,doğa tarihi ve
arkeoloji bilimleri ile ilgilenenlerin mutlaka ziyaret etmesi gerekli bir
adres. 39 adet sergi salonunun herbiri akıl almaz bir emekle
donatılmış.Dünyanın en iyi 10 müzesinden biri olarak biliniyor. En değerli
eserler 25 bin yaşındaki Willendorf Venüsü heykeli ve imparator Franz
Stephan'a karısı Maria Therasa tarafından armağan edilen değerli taşlar demeti.
İnanılmaz bir görsellik çok çeşitli , önemli bilgiler ve zenginliklerle dolu
bir müze. Hayatınıza renk gelsin, ruhunuz canlansın istiyorsanız uğramadan
dönmeyin.
Aziz Stephan
Katedrali
Viyana’nın
merkezindeki 1365 yılında inşa edilmiş Aziz Stephan
Katedrali (Stephansdom, Domkirche St. Stephan zu Wien), Viyana’nın en
önemli simgesi. Kentin tam merkezi olan Stephansplatz Meydanı’ndaki katedral
Roma Gotik mimariye sahip ve Avusturya Dükü IV. Rudolf tarafından yaptırıldı.

Stephan
Katedrali.
Stephan Katedrali’nin
kulesine çıkmak için 7x7x7=373 basamak
çıktım. Katedralinin çan kulesinde 1534 yılında bir
memur Osmanlı akıncılarının yaklaştığını görüp çan çalarak halka
haber vermekle görevlendirilir ve bu memuriyet yüzyıllarca sürer. 1956’da (!)
Viyana Belediye Meclisince artık bir Osmanlı tehlikesi kalmadığına karar
verilir ve bu görev kaldırılır.

Aziz Stephan Katedrali Viyana’nın en önemli yerlerinden biri.
Oldukça kalabalık olması sebebiyle pek rahat gezemeyebilirsiniz, bu yüzden
erken saatlerde gitmenizi öneririm. Erken saatlerde giderseniz kuleye tırmanma
şansı da bulursunuz. Bu katedralin önü Viyana’nın en ünlü caddesi oluyor
ayrıca.
Giovanni
Capistrano. Üzerine bastığı
kişi ise bir Osmanlı akıncısını temsil ediyor. Giovanni, Avusturyalıları
Osmanlı’ya karşı örgütleyen bir azizdir.
Bu kilisede Türklere ait tek iz elbette bu değil. Kilisenin 21 tonluk çanı “pummerin”
de yine başarısız olan II.Viyana kuşatmasında Türklerden ele geçen silah ve
topların eritilmesiyle yapılmıştır. Halk arasında Türk çanı olarakta
isimlendirilir. Kilisenin kuşatma sırasında, top saldırısı yüzünden çok zarar
aldığı da söylenir.
Stephansdom önünde ve opera binası yakınlarında Mozart kıyafetli pek çok kişinin opera
biletleri sattığını görebilirsiniz. .
merkezi bir yerde olan Nordsee isimli balık restoranında 9 tane Türk çalışıyor, tavsiye ederim –
bize çok yardımcı oldular hesap konusunda. Kişi başı 12-15€ civarında tutuyor.
Doğa Tarihi Müzesi
Doğa Tarihi
Müzesi (Naturhistorisches Museum) türünün en büyüklerinden ve Avrupa’nın en
önemli müzelerinden. 39 salonunda dünya ve yaşamla ilgili binlerce nesne
sergileniyor. Değerli madenler, nadir fosiller, dev dinazorlar ve eşsiz tarih
öncesi buluntular var. Burgring Caddesi 7 numaradaki müzenin giriş
biletleri: tam 10 Avro, yaşlı 8 Avro, öğrenci 5 Avro.

Doga Tarihi
Muzesi, Viyana, Avusturya.
Viyana Devlet
Operası
On dokuzuncu yüzyılın
ortasında inşa edilen Devlet Operası (Wiener Staatsoper), sanat dünyasına
göre dünya operasının merkezi. Herbert von Karajan buranın yöneticiliğini
yaptığı dönemde operaların kendi dillerinde sergilenmesini başlattı, ondan önce
tümü Almanca gösteriliyordu. Viyana’da yapılacak şeylerin başında klasik
müzik konserine gitmek geliyor.

Viyana Devlet
Operası / Staatsoper
Albertina Müzesi
Albertina Müzesi Avusturya’nin
baskenti Viyana’nın önemli sanat müzelerinden biri.
65.000’den fazla çizimin yanı sıra
ağaçbaskı, taşbaskı ve gravür gibi tekniklerle yapılmış bir
milyondan fazla baskı eseri ve bir o kadar da modern grafik çalışmalardan
oluşan koleksiyonu ile dünyanın en geniş ve en önemli grafik eser
koleksiyonlarından birine sahip. Albertinaplatz Meydanı’ndaki müzede tam bilet
12 Avro, öğrenci bileti 8.5 Avro.

Albertina
Müzesi, Viyana, Avusturya.
Viyana Sanat Tarihi Müzesi
Sanat Tarihi Müzesi (Kunsthistorisches
Museum) dekoratif sanatlar ve güzel sanatlar alanlarında dünyada önemli bir yere sahip. Yılda yaklaşık
700.000 kişiniz ziyaret ettiği müzede tam bilet 14 Avro olup 19 yaş
altındakilere ücretsiz.

Kunsthistorisches
Museum / Viyana Sanat Tarihi Müzesi
St. Peter
Kilisesi
Bugünkü yerinde kentin en
eski kilisesi Orta Çağ’da inşa edilmiş olan Aziz Peter
Kilisesi (Peterskirche), Barok tarzı bir Roma Katolik kilisesi.

Aziz Peter
Kilisesi, Viyana, Avusturya.
Mariahilf
Kilisesi
Bu kilise Viyana’nın altıncı bölgesi Mariahilf ile aynı adı taşıyor. 1689
yılında Sebastiano Carlone tarafından inşa edildi, 1715 yılında Franz Janggl
tarafından yeniden tasarlandı. Altı tane şapeli olan Mariahilf Kilisesi’nin
bugün gördüğümüz fresklerini 1760 yılında Johann Hauzinger ve Franz Xaver
yaptı. İçinde 1763 yılından kalma büyük bir org var.

Mariahilf
Kilisesi

Biblioteka
Viyana, Prunksaal.
Viyana Sarayları
Viyana saraylarıyla
ünlü bir şehir. En ünlü 3 sarayı ise Hofburg Sarayı, Belvedere Sarayı
ve Schönbrunn Sarayı.
Sarayları gezmek
için çeşitli bilet tipleri var ve hiç biri ucuz değil. “Gold pass”
olarak geçen ve 9 ayrı bölümü içeren en geniş bilet 40€. Biz bu kadar vaktimiz
ve enerjimiz olmadığı için sadece 4 bölümü içeren “classic pass” aldık.
Bu bilet ise yetişkinler için 16,5€, öğrenciler için ise 15€.
“Grand tour” dedikleri sarayın içini gezdiğiniz tur kesinlikle mükemmel. Girişte
ücretsiz olarak cep telefonu benzeri rehber bir cihaz veriyorlar ve Türkçe
desteği var! Türkçe olarak size sarayın tarihini anlatıyor, geçtiğiniz her
odanın numarasını tuşlayarak orayla ilgili bilgi alıyorsunuz. Bu tur yaklaşık 1
ile 1,5 saat arası sürüyor. Ne kadar İngilizce bilseniz de, anlatılanı mı
dinleyeyim, eserlerime bakayım derken kafanız karışır, bu yüzden Türkçe desteği
olması çok güzel
2. Hofburg Sarayı
Hofburg İmparatorluk Sarayı, Avusturya’nın
başkenti Viyana’nın en önemli tarihi yapılarından. Bilet sesli rehber
dahil 11.5 Avro.

Hofburg Sarayı
Saray
başta Habsburg hanedanlığı olmak üzere Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’nun
birçok yöneticisine ve hanedanına ev sahipliği yaptı. Hofburg Sarayı daha çok kışlık
malikane olarak kullanılırken, birazdan bahsedeceğim
Schönbrunn Sarayı yazlık olarak tercih edildi. Sarayda 4.659.852
tane tarihi eser var.

Hofburg Sarayı
Ünlü Fransız Kraliçesi Marie Antoinette, Hofburg Sarayı’nda
dünyaya geldi. 1654 yılında yapılan saray, mutlaka gezilmesi gereken bir yer
Schönbrunn Sarayı (Schloss Schönbrunn)
Hofburg (İmparatorluk
Sarayı/Cumhurbaşkanlık Köşkü): 1918'e kadar Habsburg Hanedanlığına ait bir
saray olan Hofburg bugünlerde büyük bir müze haline getirilmiştir.
Viyana'nın
Versailles'i" da denilen köşkte 1400'den fazla oda ve birçok büyük bahçe
bulunmaktadır. Hofburg'daki görkemli apartmanlara tur yapmaktansa, şehrin
batısındaki bu muhteşem sarayı mutlaka görmenizi tavsiye ederiz. Özellikle
odalardaki dekor görülmeye değer .İçerde aynı zamanda "Coach and Carriage
Museum" adında bir müze var. Bu saraya ait parkta piknik yapmayı sakın
unutmayın.
Avusturya’nın
en önemli kültürel eserlerinin bulunduğu saray olup ülkenin en çok ziyaret
edilen yeri. Avrupa’nın en güzel saraylarından biri olan Schönbrunn
Sarayı’nı gezmek için satılan biletler, görmek istediğiniz kadarına
göre 8.5 – 18 Avro arasında değişiyor.

Schönbrunn Sarayı, Viyana, Avusturya.
On yedinci yüzyılda
İmparator I. Leopold, Barok mimar Bernhard Fischer von Erlach’ı kraliyet ailesi
için görkemli bir av köşkü inşa etmekle görevlendirir. 1683’deki II.
Viyana Kuşatması’nda, çevredeki binaların yok edildikleri söylenir. Bina
ve bahçesinin yapımı 1744-1749 yılları arasında
imparatoriçe Maria Theresa tarafından tamamlanır. İmparator I.
Karl, 1918’de tahtı bıraktığını bildiren ve Habsburg
Hanedanı hakimiyetine son veren anlaşmayı burada imzalar. Bugün hem
kültürel hem de politik açıdan Avusturya’nın en önemli mekanı.
Belvedere Sarayı:
Bahçeleriyle ve sanat gelerileriyle Viyana'nın en çekici yerlerinden
biri.Sisi (nam-ı diyar Avusturya İmparatoriçesi Elisabeth)’in yazlık evi:
Belvedere Sarayı.

Alışveriş:
Gel gelelim boş zamanınızda iyi
vakit geçirmenizi sağlayacak eğlence merkezlerine.Bu konuda da Viyanada çok
şanslısınız.Eğer sevdiklerinize Viyana'dan hediyelik eşya almak isterseniz Kartner
caddesi ünlü markalara ait mağazaları bulabileceğiniz şık bir alışveriş
mekanı. Hediyelik eşyalar satın almak istiyorsanız tam yerindesiniz. Ne
almalıyım diye düşünmeyin. Mozart çikolataları, porselenler, seramik ürünler,
el yapımı bebekler, kristaller sizi bekliyor. Ayrıca alışverişle ilgili pazar
yerinde bir tad arıyorsanız merkeze yakın denilebilecek bir konumda bulunan
Naschmarkt, sebze meyve satıcıları, şarküteriler, balıkçılar, kafeler ve
lokantaların bulunduğu tarihi bir pazar yeri. Bölgedeki esnafın neredeyse
tamamını Türkler oluşturuyor. Dolayısıyla anadilinizde sohbet ederek alışveriş
etmek istiyorsanız da Naschmarkt’a gitmelisiniz. Cumartesi günleri
bölgedeki otoparkta bir de bit pazarı kuruluyor.Son bir ekleme olarak Pazar
alışverişlerini seviyorsanız ;Neubaugasse
boyunca kurulan pazar tıklım tıklım dolu. Aklınıza
gelebilecek her şeyi bu açık hava pazarında bulabilmek mümkün. Bu tür pazarlar
ve özellikle ikinci el pazarları tam bir cazibe merkezi gibi. İnsanın her şeyi
alası geliyor.
Şimdi de gelilim meşhur sokaklara
.Ben genellikle daha iyi anlaşılması için Avrupadaki caddeleri Kızılay ve
İstiklal caddesiyle kıyaslıyorum.Bu yüzden de Viyana’nın
İstiklal Caddesi denebilecek Singer Strasse’de aynı zamanda otel de olan
DoCo binasının altıncı katındaki Onyx Bar lüks ve şaşa sevenler için
doğru adres olduğunu belirtmeden geçmek istemiyorum. Dansetmekten hala
yorulmadıysanız gecenin devamı için önerim The Passage. Yeraltına inen
merdivenleri sizi korkutmasın, kentin en şık ve en eğlenceli kulüplerinden
birindesiniz. Geceyi leziz bir HotDog ile bitirmezseniz gerçek bir Viyana
eğlencesi yaşamış sayılmazsınız. Albertinaplatz’ın köşesindeki büfe
sabah 04:00’e kadar açık.
-El işi Viyana porselenleri ile ilgili olarak da bir ekleme
yapmak istiyorum Augarten
Parkı'nın merkezindeki
beyaz sarayda üretilen porselenleri görmelisiniz.(www.kultur.park.augarten.org) Burada 1923 yılından bu yana üretilmekte olan
porselenlerin yapımını izleyebilir,satın alabilir ve hemen yanındaki kafede
menü şeklinde sunulan öğle yemeğinizi yiyebilirsiniz.Porselen eşya
sevenler için farklı,değişik bir tur.
Restorantlar ve Kafeler:
Viyana'da kafeleri hem gezmek hem de harika tatlar
için mutlaka ziyaret edin.Benim en sevdiğim
,kafe Demel (Kohlmarkt 14), Kocaman mutfağı herkesin görebileceği bir
yere konumlandırılmış,camekanın ardında hamura şekil verirken adeta bir sanatçı
edası ile çalışanları izlemek çok keyifli. Anna turtası ve cafe melange
harika bir ikili. Kafe Savoy, Sacher ve Landtmann de soluklanmak için ideal.Viyana'da bana göre en iyi yemek şinitzel. Bunun en
iyi adresi Figimüller Lokantası.Tabağın tamamını kaplayan kocaman şinitzelleri var.
Tavuk veya hindi şinitzel yanında patates salatası ve ev yapımı şarap iyi bir
tercih oluyor. Yöresel lezzetler için bir diğer öneri Salm Brau isimli restaurant Tipik
Avusturya ambiansında, fiyat kalite dengesi gayet tutarlı , mutlaka görülmesi
ve denenmesi gereken bir yer
Vaktin Olursa
Yapmalısın/Denemelisin:
·
Viyana'da
operaya gitmeden dönmek olmaz. Staatsoper veya Volksoper ( halk operası, turistlerin değil genellikle
yerleşik halkın tercih ettiği kesinlikle görülmeye değer bir mekan) bunun için
en iyi tercihler İşinizi şansa bırakmayın seyahatinizi planlarken internetten www.culturall.com adresini ziyaret edip bulunacağınız tarihlerdeki programlara göz atın çok uygun
fiyatlı biletleri görünce şaşıracaksınız. Belirttiğim adresten yaklaşık 200
euroluk bir bileti 5-10 euro civarında satın alabilirsiniz.Klasik müzik
veya opera sevin sevmeyin orada o atmosferde olmak Viyana'da halktan biri gibi
yaşıyor olmak adına yapılacakların en başında bence.
·
Bir Viyanada
unutulan bir bölge Spittlberg'i görmeden dönmek kayıp diyorum.18.yüzyılda bölge barakalarla,batakhanelerle
doluymuş 19.yüzyılda bunların hepsi kapatılmış ve zaman içinde bölge bir
harabeye dönüşmüş 1970'lı yıllarda bölge yeniden yapılandırılmış. Şimdilerde
sanat galerileri, el sanatları dükkanları ve tezgahları ve keyifli barlarla
dolu. Farklı bir tını var burada sanki Viyana'nın tüm ihtişamına sırtını
dönmüş farklı bir alem. Kurtarılmış bu bölgeyi gezerken etraftaki sevimli evler
sanki bir şeyler fısıldamak ister gibi sizi kucaklıyor.
·
Hundertwasserhaus
Viyana'da ilginç bir yerleşke. İlk görüldüğünde lego
evleri anımsatıyor.Avusturyalı sanatçı Friedensreich Hundertwasser tarafından
tasarlandığını öğrendiğimiz bina yeşillikler içerisindeki çatısı rengarenk
cephesi ile görülmeye değer.Bu binada yaklaşık 50 daire var özel konut olduğu
için içeriye giremiyorsunuz ancak zemin kattaki resim,heykel, hediyelik bir
sürü eşya satan dükkanları görülebiliyor.1 nolu tramvay tam önünden geçiyor.
·
Grinzing Viyana'da tramway ile ulaşabileceğiniz saklı bir
köşe. Önceden üzüm bağları ile dolu bu sevimli bölge şimdilerde harika kafeler
ve bizdeki meyhane kültürünü anımsatan lokantalar ile dolu. 38 numaralı tramvay
ile yaklaşık 20 dakikada ulaşabilirsiniz.Benim
için son akşam yemeği için tercihi Zum Martin
Sepp oldu. Temiz,butik,özenli ve sevimli bir mekan. Gulaş, biftek ve apple
strudel harika.
Sadece lezzet olarak değil tasarım, inclik, zerafet ve ihtişam .. Ve daha saymakla bitmeyecek birçok güzelliğin
buluştuğu bir şehir Viyana! Ben 4 günlük bir programa bu kadarını
sığdırabildim.Ama size tavsiyem burada bir haftalık bir tatil yapmanız .O zaman
söylemek istediklerimi daha iyi anlayacaksınız.
Vakti ayırığınız için teşekkür
ederim.Bir sonraki gezide görüşmek üzere sağlıcakla kalın
Cengiz ÖZTÜRK
Cengiz ÖZTÜRK
Profesyonel
Turist Rehberi
http://www.profesyonelrehberlik.com/?Syf=26&Syz=409476&/Turist-Rehberi-Cengiz-%C3%96zt%C3%BCrk
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder